Trần Đức Thạch
BY NHÓM VĂN TUYỂN ON THÁNG TƯ 22, 2014
Nhà thơ Trần Đức Thạch trong phiên tòa tại Hà Nội hôm 8-10-2009.

Tháng 4/1975, đơn-vị chúng tôi (sư-đoàn 341 thường gọi là đoàn Sông Lam A) phối hợp với sư-đoàn khác đánh vào căn cứ phòng ngự Xuân-Lộc. Trận chiến quyết liệt kéo dài 12 ngày đêm. Tiểu đoàn 8 chúng tôi do hành quân bị lạc nên được giao nhiệm vụ chốt chặn nhằm không cho các đơn-vị Quân lực Việt Nam Cộng Hòa tiếp viện cũng như rút lui. Phải công nhận là sư-đoàn 18 của phía đối phương họ đánh trả rất ngoan cường. Tôi tận mắt chứng kiến hai người lính sư-đoàn 18 đả trả lời gọi đầu hàng của chúng tôi bằng những loạt súng AR16, sau đó họ ôm nhau tự sát bằng một quả lựu đạn kẹp giữa 2 người. Một tiếng nổ nhoáng lửa, xác họ tung tóe giửa vườn cam sau ấp Bàu Cá. Hình ảnh bi hùng ấy đã gây ấn tượng mạnh cho tôi. Tinh thần của người lính đích thực là vậy. Vị Tướng nào có những người lính như thế, dù bại trận củng có quyền tự hào về họ. Họ đã thể hiện khí phách người trai nơi chiến trận. Giả thiết nếu phía bên kia chiến thắng họ sẽ được truy tôn là những người anh-hùng lưu danh muôn thuở. Nhưng vận nước đã đi theo một hướng khác. Họ đành phải chấp nhận tan vào hư vô như hơn 50 thủy-binh quân-lực Việt Nam Cộng-Hòa bỏ mình ngoài biển để bảo vệ Hoàng Sa.